Sâm Ngọc Linh là một loại thảo dược vô cùng quý hiếm, nhiều người sẵn sàng bỏ ra cả vài chục đến vài trăm triệu đồng để sở hữu chúng. Vậy loại thảo dược này là gì, nguồn gốc, có tác dụng gì, giá bao nhiêu, cách dùng và nơi bán ở đâu? Mời các bạn cùng tìm hiểu chi tiết hơn trong bài viết sau.
Thông tin chung về sâm Ngọc Linh
Sâm ngọc linh được xem là thảo dược tốt đối với sức khỏe con người và thường được sử dụng để tăng cường sức khỏe, giảm căng thẳng, ngăn ngừa ung thư và chữa bệnh suy giảm tình dục của nam giới. Bên cạnh đó, cây được sử dụng với nhiều mục đích chữa trị khác nhau.
Sâm Ngọc Linh là gì?
Ngọc Linh hay gọi là sâm Việt Nam, sâm Khu Năm, sâm trúc, củ ngải rọm con hay cây thuốc giấu, là bài thuốc quý thuộc họ cam tùng (được đánh giá là dược liệu thượng đẳng, là một trong 5 loại nhân sâm tốt nhất thế giới).
Theo nhiều nghiên cứu khoa học, phần thân rễ của cây sâm Việt Nam chứa 26 hợp chất saponin có cấu trúc hóa học đã biết và 24 saponin có cấu trúc mới không có trong các loại sâm khác, trong khi sâm Triều Tiên có khoảng 25 saponin. Những nghiên cứu đó cho thấy, sâm Ngọc Linh Việt Nam là một trong những loại sâm có hàm lượng saponin nhiều nhất, tương tự một số cây sâm quý đã từng được nghiên cứu sử dụng từ lâu trên thế giới.
Bởi những hợp chất hóa học đa dạng và tác dụng thực tiễn đối với sức khỏe của con người, nên hiện nay, sâm Ngọc Linh là một trong những loại sâm được bán trên thị trường với giá thành càng ngày càng cao, thậm chí còn cao hơn sâm Triều Tiên, là sự lựa chọn của nhiều người nhằm tăng cường bảo vệ sức khỏe.
Nguồn gốc của sâm Ngọc Linh
Sâm có dạng thân khí sinh thẳng đứng, màu tím hoặc màu lục, nhỏ, đường kính thân từ 4-mm, thân rễ đường kính khoảng 1-2cm, nhiều nhánh và rễ, mọc bò ngang như củ hoàng tinh, mỗi đốt dài khoảng 0,5-0,7cm và tương ứng một lá. Trên đỉnh thân là lá kép hình chân vịt với 3-5 nhánh lá, cuống lá kép dài khoảng 6-12mmm độ dài thân là 12-15cm, rộng 3-4 cm. Sâm Ngọc Linh cũng có hạt, mỗi quả chứa một hạt, một số quả cũng chứa 2 hạt, bình quân mỗi cây có khoảng 10-30 quả.
Sâm được tìm thấy nhiều tại miền Trung Trung Bộ Việt Nam, chủ yếu theo các khu vực sau:
- Sâm Ngọc Linh Kon Tum
Loại thảo dược quý hiếm này được tìm thấy lần đầu tiên tại các huyện miền núi Ngọc Linh, thuộc huyện Đăk Tô và huyện Tu Mơ Rông, tỉnh Kon Tum. Cũng có thể vì lẽ đó, mà người ta đặt cho chúng cái tên Ngọc Linh.
- Sâm Ngọc Linh Quảng Nam
Ngoài vùng núi Ngọc Linh, sâm còn phân bố tại núi Ngọc Lum Heo thuộc xã Phước Lộc, huyện Phước Sơn và còn có thể có ở đỉnh Ngọc Am tỉnh Quảng Nam theo những kết quả điều tra mới nhất. Trên độ cao 1.200 đến 2.100m, sâm mọc dày thành đám dưới tán rừng dọc theo các suối ẩm trên đất nhiều mùn.
- Sâm Ngọc Linh giống
Để chủ động trong nguồn cung cấp sâm, nhiều nhà nghiên cứu đã ứng dụng phương pháp nuôi cấy invitro trong điều kiện khá tương đồng với khu vực Kon Tum (Chủ yếu nuôi trồng tại Đà Lạt). Mặc dù các dưỡng chất vẫn được giữ nguyên, nhưng thời gian nuôi trồng khá lâu và cây thường bị bệnh.
- Sâm Ngọc Linh rừng
Ngoài những vùng trồng sâm phổ biến, tại những độ cao từ 1500 – 2000m, đặc biệt là núi Langbian ở Lạc Dương tỉnh Lâm Đồng cũng có thể tìm thấy loại sâm quý hiếm này với độ tuổi đời lâu năm.
Cách tính tuổi sâm Ngọc Linh
Tuổi của sâm sẽ là một trong những yếu tố quan trọng để xác định giá thành, càng lâu năm, sâm sẽ có nhiều giá trị dinh dưỡng, từ đó, giá sẽ càng cao. Vậy làm sao để có thể biết được tuổi của sâm?
Trong một số trường hợp, người nghiên cứu lâu năm sẽ biết được tuổi chính xác qua mắt nhìn bình thường.
Trên thực tế, cách tính tuổi sâm Ngọc Linh không hề khó, bạn chỉ cần nắm được đặc điểm này của củ sâm là sẽ có thể tính được tuổi sâm một cách chính xác. Theo đó, các chuyên gia cho biết, cách tính được tuổi sâm đơn giản nhất đó là chỉ cần dựa vào số lượng mắt (vết sẹo) trên củ.
Nhận định này được căn cứ vào đặc điểm hình thái và khả năng sinh trưởng phát triển tự nhiên của cây. Hằng năm, trên thân củ sâm sẽ có vết sẹo do thân khí sinh tàn lụi để lại. Do đó, mỗi một năm củ sâm Ngọc Linh lại tạo ra một mắt mới. Vì vậy, nếu bạn muốn biết củ sâm này đã được bao nhiêu năm tuổi thì chỉ cần dựa vào các mắt trên củ sâm để xác định. Cách làm này đưa ra con số chính xác lên đến 99%.
Bộ phận sử dụng, thu hoạch và bào chế
Cây sâm Ngọc Linh có thể sống rất lâu, thậm chí có những cây trên 100 năm tuổi và sinh trưởng khá chậm.
Chỉ những cây sâm trên 3 năm tuổi, khuyến cáo là trên 5 năm và tốt nhất là 7 – 8 tuổi thì mới được khai thác và có giá trị. Bộ phận sử dụng chủ yếu là thân rễ và củ, cũng có thể dùng cả rễ con và lá sâm Ngọc Linh.
Vào mùa đông, người dân thu hoạch cây sâm, đem về rửa sạch sẽ đất và phơi cho đến khi khô. Bảo quản dược liệu ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh nguồn nước có thể gây ẩm mốc.
Ngoài ra, do giá củ sâm đắt đỏ nên nhiều người dân còn thu hoạch lá sâm vào đầu tháng 8 để bán làm dược liệu.
Những cách dùng sâm Ngọc Linh đúng chuẩn nhất
Cả thân và rễ sâm đều có thể tận dụng để làm thuốc chữa bệnh và rất an toàn. Sâm ngọc linh có vị hơi đắng, không có tính độc nên bạn có thể hoàn toàn yên tâm khi sử dụng. Tuy nhiên, người bệnh cần dùng đúng liều lượng và theo tư vấn của bác sĩ. Dưới đây là một số dùng và bài thuốc từ sâm ngọc linh được sử dụng phổ biến:
Dùng trực tiếp
Đây là cách sử dụng rất đơn giản, dễ thực hiện và ai cũng có thể làm được. Nhất là những người ốm lâu ngày, hô hấp khó khăn, người mệt mỏi.
- Tác dụng: Chữa các triệu chứng kém ăn, mệt mỏi, các chứng phế hư như phổi yếu, hen suyễn, viêm họng, thở gấp, hô hấp kém, viêm xoang.
- Cách thực hiện: Người bệnh cắt 1 lát sâm và ngậm trong miệng cho đến khi tan hết
Sâm Ngọc Linh ngâm mật ong
Chuẩn bị: Sâm phần củ (loại trên 10 năm tuổi), mật ong rừng cùng bình thủy tinh đã rửa sạch.
Cách làm: Rửa sạch củ sâm, lau khô, để ráo trong 30 phút, sau đó đem đi thái lát mỏng độ dày từ 1 – 1,5mm, tiếp đến phơi dưới quạt gió trong thời gian 3 – 5 giờ. Lưu ý: không phơi trực tiếp dưới ánh nắng mặt trời có thể sẽ làm mất hoạt tính của sâm.
Dùng để uống trà
Uống trà sâm Ngọc Linh cũng là một cách để tăng cường sức khỏe và nâng cao sức đề kháng. Trà sâm có thể dùng hàng ngày với liều lượng vừa đủ để giữ tinh thần tỉnh táo, ổn định trong mọi công việc.
Cách thực hiện:
- Trà sâm có thể dùng sâm tươi hoặc sâm khô, thái thành từng lát mỏng.
- Cho sâm vào ấm trà và đổ một lần nước sôi vào tráng qua.
- Đổ lượt nước thứ hai và hãm trong 15 phút, khi thaấy nước hơi chuyển màu vàng là được.
- Mỗi ấm trà có thể thay nước làm nhiều lần, phần bã cũng đừng bỏ đi mà nên dùng nhai nuốt trước tiếp.
Ngâm rượu sâm Ngọc Linh
Đây là một loại rượu thuốc quý, cực kỳ thích hợp với nam giới để bồi bổ sức khỏe, tăng cường chức năng sinh lý, mạnh gân cốt, phòng ngừa và hỗ trợ bệnh tật hiệu quả.
Cách ngâm rượu sâm Ngọc Linh đúng cách như sau:
- Sử dụng 100g sâm khô (hoặc 500g sâm tươi), sơ chế sạch sẽ.
- Ngâm dược liệu cùng với 2 – 3 lít rượu trắng ngon 50 độ trong bình thuỷ tinh, sau ít nhất 3 tháng có thể sử dụng được.
Mỗi ngày chỉ nên uống khoảng 50 – 100ml rượu thuốc, không nên quá lạm dụng. Những người đang bị bệnh về huyết áp, tim mạch, ung thư, người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ đang có thai, đang cho con bú không nên uống.





